Een FWB-relatie afspreken en prettig houden voor jullie allebei

FWB staat voor friends with benefits: vrienden die ook seks hebben, zonder dat ze daarmee automatisch een romantische relatie aangaan. In de praktijk kan dat prettig en ontspannen voelen, maar alleen als jullie het eens zijn over wat die afspraak inhoudt. ‘Geen relatie’ kan voor de één bijvoorbeeld betekenen dat je elkaar niet vaak ziet, en voor de ander dat seks met anderen ook prima is.

Maak daarom niet alleen afspraken over wat jullie wél willen, maar ook over wat buiten de afspraak valt. Hieronder lees je hoe je een FWB-relatie onderscheidt van een open relatie, welke onderwerpen je kunt bespreken en hoe je opnieuw afstemt als er iets verandert.

Wat bedoelen jullie met een FWB-relatie?

Een FWB-relatie is geen vastomlijnd relatiecontract. De afkorting betekent friends with benefits: vrienden die ook seks hebben. Hoeveel vriendschap, romantiek en contact daarbij hoort, verschilt per duo. Misschien spreken jullie alleen af voor seks; misschien ondernemen jullie ook gewone dingen samen. Het woord ‘vriend’ zegt op zichzelf dus niet hoeveel emotionele betrokkenheid iemand verwacht.

Zeg liever in gewone woorden wat je bedoelt dan ervan uit te gaan dat jullie hetzelfde beeld hebben. Bijvoorbeeld: “Ik vind je leuk en wil graag seks, maar ik zoek geen romantische relatie. Hoe klinkt dat voor jou?” Geef de ander ruimte om nee te zeggen of bedenktijd te nemen. Een instemmend antwoord op seks is bovendien geen automatische instemming met elke handeling of toekomstige ontmoeting.

Is FWB hetzelfde als een open relatie?

Nee. Bij friends with benefits spreken twee mensen doorgaans een seksuele en vriendschappelijke band af zonder die per se een romantische relatie te noemen. Een open relatie is een romantische relatie waarin partners samen afspreken dat seksueel of romantisch contact met anderen geheel of gedeeltelijk mogelijk is. In beide situaties bestaan verschillende afspraken, dus het label alleen vertelt je niet wat wel of niet mag.

Let vooral op het onderscheid tussen relatievorm en exclusiviteit. Een FWB-afspraak kan exclusief zijn, maar dat hoeft niet. Een open relatie kan regels hebben over met wie iemand afspreekt, wat partners met elkaar delen en welke grenzen gelden. Bespreek daarom concreet of seks met anderen binnen jullie afspraak valt, en zo ja, hoe jullie omgaan met informatie en seksuele gezondheid. Als monogamie voor jou een belangrijke afspraak is, kun je ook bespreken wat monogamie samen afspreken voor jullie betekent.

Welke afspraken zijn belangrijk voordat je begint?

Kies geen regels omdat ze zogenaamd bij FWB horen. Bespreek wat voor jullie beiden werkt en wees eerlijk over wat je niet wilt. Je kunt beginnen met deze onderwerpen:

• Verwachtingen: zoeken jullie alleen seks, ook vriendschap, of staan jullie open voor een relatie als gevoelens veranderen?
• Exclusiviteit: mogen jullie met anderen daten of seks hebben? Willen jullie dat vooraf aan elkaar vertellen?
• Grenzen en toestemming: welke handelingen zijn wel of niet welkom, en hoe geven jullie aan dat iets moet stoppen?
• Contact: hoe vaak spreken jullie af en verwachten jullie ook appcontact buiten afspraken om?
• Privacy: wat mogen jullie aan vrienden vertellen en hoe gaan jullie om met berichten of intieme beelden?
• Bescherming: welke afspraken maken jullie over condooms of andere barrièremiddelen, soa’s en anticonceptie als zwangerschap mogelijk is?
• Verandering of stoppen: hoe brengen jullie het ter sprake als iemand meer wil, minder wil of de afspraak wil beëindigen?

Je hoeft niet ieder mogelijk scenario vooraf op te lossen. Wel helpt het om twijfel niet als vanzelfsprekend ‘ja’ te behandelen. Rutgers meldt dat in onderzoek onder duizend seksueel actieve jongvolwassenen van 18 tot 25 jaar negen op de tien het belangrijk vonden om te checken of de ander seks wilde; 91 procent zei dat bij de laatste ontmoeting ook te hebben gedaan. Dat onderzoek gaat over die onderzochte groep, niet over alle leeftijden, maar onderstreept hoe normaal afstemmen kan zijn. Je kunt bijvoorbeeld vragen: “Heb je hier zin in?” of “Wil je dat ik doorga?” volgens Rutgers’ onderzoek naar consent.

Hoe houd je seksuele gezondheid bespreekbaar?

Praat hierover voordat je in het moment bent. Vraag elkaar welke bescherming jullie willen gebruiken en hoe jullie omgaan met seks met andere partners. Bespreek ook wat jullie doen als er een condoom scheurt of als een afspraak niet is nagekomen. Het gesprek is geen oordeel over iemands verleden; het helpt om samen een keuze te maken die voor beiden aanvaardbaar is.

Soa’s kunnen op verschillende manieren worden overgedragen. Zo noemt Seksualiteit.nl over soa-preventie onder meer vaginale en anale seks zonder condoom, orale seks zonder condoom of beflapje en gezamenlijk gebruik van seksspeeltjes zonder ze schoon te maken of er een condoom om te doen. Welke bescherming passend is, hangt af van de seksuele handelingen en omstandigheden. Maak daar geen aannames over: bespreek wat jullie doen en zoek bij persoonlijke vragen advies bij een passende zorgverlener of seksuele-gezondheidsdienst.

Een condoomafspraak is alleen bruikbaar als jullie allebei weten wat ermee bedoeld wordt. Gaat het om condooms bij iedere penetratieve seks, of zijn er andere afspraken? Wat geldt bij orale seks of seksspeeltjes? Als één van jullie de afspraak wil aanpassen, bespreek dat vóór een volgende seksuele ontmoeting. Een afspraak achteraf uitleggen maakt de ander niet met terugwerkende kracht akkoord.

Hoe begin je het gesprek zonder er een onderhandeling van te maken?

Kies een rustig moment waarop jullie niet al op het punt staan seks te hebben. Begin met wat jij wilt en wat je niet kunt beloven. Vraag daarna hoe de ander de situatie ziet. Houd ruimte voor een verschil van mening: als iemand alleen instemt omdat die bang is je kwijt te raken, is dat geen stevige basis voor een afspraak.

Maak afspraken specifiek genoeg om ze te kunnen toetsen. “We zijn eerlijk” klinkt goed, maar kan verschillende dingen betekenen. Bedoelen jullie dat je vertelt als je met iemand anders seks hebt, of alleen dat je dit meldt wanneer het invloed heeft op jullie gezondheidsafspraken? Evenzo kan “we houden het casual” voor de één betekenen dat je weinig appt en voor de ander dat er geen exclusiviteit is. Vraag door: “Wat betekent casual voor jou?”

Voor een gezonde relatie zijn wederzijds respect en eerlijkheid belangrijk, ook als jullie die band geen relatie noemen. Je kunt ideeën over zulke gesprekken toepassen op jullie eigen situatie en verder lezen over een relatie eerlijk en leuk houden. Het doel is niet om een perfecte set regels te maken, maar om allebei te weten waar je ja tegen zegt.

Hoe merk je of de afspraak nog goed voelt?

Een afspraak werkt alleen zolang die voor jullie allebei vrijwillig en prettig blijft. Kijk niet uitsluitend naar wat iemand eerder heeft gezegd: mensen mogen van gedachten veranderen. Vraag af en toe hoe het gaat, zeker wanneer jullie contact verandert, één van jullie iemand anders ontmoet of gevoelens sterker worden. Een korte check-in kan al genoeg zijn: “Past dit nog bij je, of wil je iets anders?”

Let op verschil tussen uitgesproken afspraken en gedrag. Als jullie exclusiviteit hebben afgesproken maar iemand wil die veranderen, bespreek dat eerst; verander de afspraak niet eenzijdig. Als iemand een grens aangeeft, stop dan en luister. Rutgers’ onderzoek naar consent benadrukt dat je wensen en grenzen actief met elkaar afstemt, in plaats van te vertrouwen op aannames. Diezelfde houding is bruikbaar bij losse seksuele contacten én bij relaties.

Voel je je onder druk gezet, niet gehoord of onveilig, dan hoef je niet door te gaan om de ander tevreden te houden. Je mag een ontmoeting afbreken of de FWB-afspraak beëindigen. Als jullie wel willen doorgaan maar andere verwachtingen hebben, bespreek dan of een andere vorm beter past, zoals alleen vriendschap, daten met zicht op een relatie of helemaal geen contact. Een passende afspraak is niet de afspraak die het langst duurt, maar de afspraak waar jullie allebei vrij en eerlijk voor kunnen kiezen.